Υπάρχει μια ένταση που γεμίζει το σπίτι πριν από ένα μεγάλο ντέρμπι. Τα παιδιά φορούν φανέλες, συζητούν με πάθος, και η κουβέντα για το ποιος θα νικήσει φουντώνει. Κάπου εκεί, όμως, μπορεί να ξεφύγει η κατάσταση: συνθήματα που ξεπερνούν το όριο, βρισιές, ή ακόμα και φράσεις του τύπου «τους μισούμε».
Τα παιδιά μιμούνται ό,τι βλέπουν και ακούνε — ειδικά από εμάς τους γονείς. Σε κάθε ευκαιρία πρέπει να τους δείχνουμε τι σημαίνει αντιπαλότητα με σεβασμό.
Τα ντέρμπι μεταξύ ελληνικών ομάδων είναι μια καλή αφορμή για να μιλήσουμε στα παιδιά για την «αντιπαλότητα» με σεβασμό — χωρίς ειρωνείες, χωρίς προσβολές, χωρίς τοξικότητα.
Γιατί αξίζει να το δουλέψουμε; Επειδή τα παιδιά δεν «γεννιούνται» με όρια στην κερκίδα — τα μαθαίνουν. Κι όταν η θερμοκρασία ανεβαίνει, αυτό που θα τους μείνει δεν είναι το σκορ, αλλά ο τρόπος που μιλήσαμε, που αντιδράσαμε και που τους βοηθήσαμε να σταθούν.
5 κανόνες κερκίδας για αντιπαλότητα χωρίς τοξικότητα
1) Είμαστε με την ομάδα μας — δεν είμαστε «εναντίον» παιδιών.
Αν το παιδί ακούει προσβολές, μαθαίνει ότι ο αντίπαλος είναι «εχθρός». Αν ακούει στήριξη χωρίς δηλητήριο, μαθαίνει ανταγωνισμό με όρια.
2) Δεν σχολιάζουμε διαιτητή / αντίπαλο μπροστά στο παιδί.
Ο πιο γρήγορος τρόπος να δημιουργήσεις ένταση είναι να του δώσεις «άλλοθι» θυμού. Κράτα το συγκεκριμένο: προσπάθεια, συνεργασία, πειθαρχία.
3) Ένα σύνθημα: «Παίζουμε το παιχνίδι μας.»
Όταν δημιουργείται ένταση, το παιδί χρειάζεται μία απλή φράση-άγκυρα που να το επαναφέρει.
Η οικογενειακή ηρεμία είναι το πιο δυνατό μας στήριγμα στις έντονες στιγμές.
4) Χειροκροτάμε σωστές φάσεις — και των δύο ομάδων.
Δεν «μειώνει» την ομάδα σου. Διδάσκει ποιότητα, αθλητικό πνεύμα και αυτοπεποίθηση.
5) Μετά το ματς μιλάμε για συμπεριφορά, όχι για το ποιον διαλύσαμε.
Ρώτα: «Τι έκανες καλά; Τι μπορείς να κάνεις διαφορετικά;» — όχι «Ποιον μισούμε / ποιος μας έφταιξε;».
Αν το παιδί παρασυρθεί: τι κάνουμε εκείνη τη στιγμή (χωρίς κήρυγμα)
Μικρό πρωτόκολλο 60 δευτερολέπτων
Βήμα 1: Σήμα παύσης (ήρεμα, χαμηλά): «Στάση. Αναπνοή.»
Βήμα 2: Ονοματίζω το συναίσθημα: «Σε βλέπω θυμωμένο/ενθουσιασμένο.»
Βήμα 3: Επιστροφή στο controllable: «Τι κάνουμε στην επόμενη φάση; Πάσα/θέση/άμυνα.»
Βήμα 4: Όριο: «Δεν βρίζουμε. Δεν κοροϊδεύουμε. Τελεία.»
Βήμα 5: Έξοδος αν χρειαστεί: 2 λεπτά έξω από την ένταση, νερό, επιστροφή.
Φράσεις που βοηθούν (χωρίς να ρίχνουν λάδι στη φωτιά)
- «Παίζεις με θάρρος και σεβασμό.»
- «Μείνε στο πλάνο σου.»
- «Δείξε τι ομάδα είμαστε με τη στάση μας.»
- «Σήμερα μαθαίνουμε — δεν εκδικούμαστε.»
- «Είμαι περήφανος/η όταν κρατάς το επίπεδό σου.»
Κλείσιμο
Η αντιπαλότητα και όχι ο φανατισμός μπορεί να είναι πηγή χαράς, ενέργειας και μάθησης για τα παιδιά — αρκεί να μένει μέσα σε όρια σεβασμού. Μετά τον αγώνα, ρωτήστε: «Τι σου άρεσε σήμερα; Τι θα ήθελες να κάνεις αλλιώς;»
