Κάθομαι με τα παιδιά στο αυτοκίνητο έξω από το γήπεδο. Η μικρή έχει κολλήσει το πρόσωπο στο τζάμι και με τα δάχτυλα ανεβοκατεβάζει νευρικά στο φερμουάρ της φόρμας. «Μαμά, αν χάσω σήμερα, θα θυμώσουν οι άλλοι;»
Το πρόσωπο της έχει συννεφιάσει. Ο μεγάλος κάνει πως δεν ακούει, αλλά ξέρω τι σκέφτεται. Κι εγώ; Προσπαθώ να φανώ ψύχραιμη, ενώ μέσα μου επικρατεί ένας χαμός.
Εδώ θα τονίσω πως:
- Δεν είσαι μόνος. Όλοι έχουμε βρεθεί με ένα παιδί που φοβάται να αποτύχει, ειδικά όταν η προπόνηση μοιάζει με τελικό.
- Μικρές χαρές: Μερικές φορές, το πιο σημαντικό είναι τα δέκα λεπτά που μιλάς με το παιδί σου στο αυτοκίνητο, όχι το σκορ.
- Κανείς δεν τα προλαβαίνει όλα. Και κανείς δεν είναι τέλειος γονιός – ούτε εσύ, ούτε εγώ.
Όταν το άγχος μπαίνει στο γήπεδο
Δεν ξέρω για εσάς, αλλά εγώ έχω δει το άγχος να τρυπώνει στα πιο απίθανα σημεία: λίγο πριν την προπόνηση, όταν το παιδί δένει τα παπούτσια του και το βλέπεις να κοιτάζει το πάτωμα. Ή όταν γυρνάει σπίτι και δεν θέλει να μιλήσει για το τι έγινε.
Το άγχος για την αποτυχία δεν είναι απλώς φόβος για το αποτέλεσμα – είναι φόβος μήπως απογοητεύσει εμάς, τον προπονητή, τους φίλους του. Και, ας είμαστε ειλικρινείς, πολλές φορές κι εμείς οι γονείς το νιώθουμε αυτό το βάρος.
Τι να πεις (και τι να μην πεις)
Δεν υπάρχουν μαγικές φράσεις. Αυτό που έχω μάθει είναι ότι το παιδί χρειάζεται να νιώσει ότι το αγαπάς, ό,τι κι αν γίνει.
Όχι «αν κερδίσεις, θα σου πάρω παγωτό», αλλά «χαίρομαι που προσπαθείς». Όχι «μην αγχώνεσαι, δεν είναι τίποτα», αλλά «σε καταλαβαίνω, κι εγώ αγχώνομαι καμιά φορά». Μια μικρή κουβέντα, ένα «τι σου άρεσε σήμερα;» αντί για «πώς έπαιξες;», κάνει τη διαφορά.
Μικρά rituals που βοηθούν
Έχουμε βρει τα δικά μας μικρά τελετουργικά. Χορεύουμε το αγαπημένο της τραγούδι. Βλέπουμε μαζί την αγαπημένη της σειρά ή απλώς κάνουμε μια ήρεμη βόλτα τον σκύλο.
Αυτά τα μικρά, τα καθημερινά, είναι που χτίζουν ανθεκτικότητα. Και, ναι, κάποιες φορές απλώς καθόμαστε μαζί και παίρνουμε βαθιές ανάσες – ούτε συμβουλές, ούτε κριτική, μόνο παρουσία.
Η αποδοχή δίνει στο παιδί το θάρρος να δοκιμάσει ξανά.
Όταν το παιδί φοβάται να αποτύχει
Το να φοβάται ένα παιδί την αποτυχία είναι φυσιολογικό. Δεν χρειάζεται να το «διορθώσουμε». Χρειάζεται να το ακούσουμε. Να του πούμε ότι όλοι αποτυγχάνουν, ακόμα και οι μεγάλοι.
Ότι η αξία του δεν μετριέται με το σκορ ή το αν έβαλε γκολ. Να του δείξουμε πώς να διαχειρίζεται το άγχος του: με αναπνοές, με μικρές παύσεις, με το να μιλάει για ό,τι νιώθει. Και, κυρίως, να του δώσουμε χώρο να κάνει λάθη χωρίς να φοβάται την κριτική.
Για εμάς τους γονείς
Να σου πω κάτι; Κι εγώ φοβάμαι μην αποτύχω σαν μαμά. Μην ξεχάσω κάτι, μην πιέσω παραπάνω, μην πω τη λάθος κουβέντα. Αλλά κάθε φορά που αφήνω λίγο χώρο για χαλάρωση, κάθε φορά που λέω «δεν πειράζει, σήμερα δεν ήταν η μέρα μας», νιώθω ότι κάτι κάνω σωστά.
Και το παιδί το καταλαβαίνει. Δεν χρειάζεται να είμαστε τέλειοι – χρειάζεται να είμαστε εκεί.
Μικρή λίστα για τις δύσκολες μέρες
- Ένα επιτραπέζιο.
- Δέκα λεπτά κουβέντα χωρίς να μιλάμε για το αποτέλεσμα.
- Ένα αυτοκόλλητο στο πρόγραμμα για κάθε προσπάθεια, όχι μόνο για τη νίκη.
- Ένας περίπατος χωρίς βιασύνη.
- Μια βαθιά ανάσα μαζί, πριν το γήπεδο.
