Ξυπνάς ένα πρωί, ανοίγεις το κινητό και διαβάζεις: Η Αυστραλία απαγορεύει τα social media για ανήλικους κάτω των 16. Στην αρχή λες, «μακριά από εμάς αυτά». Μετά, όμως, το σκέφτεσαι λίγο καλύτερα. Γιατί ό,τι ξεκινάει σε μια γωνιά του κόσμου, αργά ή γρήγορα, φτάνει και στη δική μας αυλή. Ειδικά όταν μιλάμε για τα παιδιά μας, για τους μικρούς αθλητές που μεγαλώνουν μέσα σε έναν κόσμο που αλλάζει πιο γρήγορα κι από το σκορ σε ένα ντέρμπι.
- Η νέα πραγματικότητα: λιγότερα likes, περισσότερη ζωή;
- Τα social media και ο αθλητισμός: δίκοπο μαχαίρι
- Οι γονείς στη μέση: ανάμεσα στην πρόοδο και την προστασία
- Οι ακαδημίες και οι προπονητές: ευκαιρία ή απειλή;
- Τι μπορούμε να μάθουμε από την Αυστραλία;
- Η δική μου αλήθεια: το γήπεδο δεν έχει φίλτρα
- Η επιλογή είναι δική μας
Δεν είμαι ειδικός της τεχνολογίας. Είμαι άνθρωπος του γηπέδου. Αλλά βλέπω, ακούω, ζω καθημερινά το πώς τα social media μπήκαν στη ζωή των παιδιών μας και άλλαξαν το παιχνίδι. Και τώρα, με αυτή την απόφαση της Αυστραλίας, νιώθω πως ήρθε η ώρα να μιλήσουμε ανοιχτά: Τι σημαίνει για εμάς, για τα παιδιά μας, για τον αθλητισμό;
Η νέα πραγματικότητα: λιγότερα likes, περισσότερη ζωή;
Η απαγόρευση δεν είναι απλά ένας νόμος. Είναι ένα μήνυμα. Λέει στα παιδιά: Βγείτε έξω, παίξτε, ζήστε, χωρίς να μετράτε τα πάντα σε καρδούλες και σχόλια. Στην Αυστραλία, λοιπόν, αποφάσισαν ότι τα παιδιά κάτω των 16 δεν θα έχουν πρόσβαση σε πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης. Ούτε TikTok, ούτε Instagram, ούτε τίποτα. Μόνο γήπεδο, σχολείο, φίλοι, οικογένεια.
Σκέφτομαι τα δικά μας παιδιά. Πόσες φορές τα βλέπω να βγάζουν selfie μετά το γκολ, να ψάχνουν το τέλειο βίντεο για να το ανεβάσουν, να μετράνε τα views αντί για τις πάσες. Πόσες φορές ένας γονιός μου λέει: «Προπονητή, το παιδί μου δεν χαίρεται το παιχνίδι, αγχώνεται για το πώς θα φανεί». Κι εγώ, που μεγάλωσα με λάσπη στα γόνατα και όχι με φίλτρα στο κινητό, αναρωτιέμαι: Μήπως κάτι χάσαμε στην πορεία;
Τα social media και ο αθλητισμός: δίκοπο μαχαίρι
Δεν θα πω ψέματα. Τα social media έχουν και τα καλά τους. Ένα βίντεο από μια ωραία φάση μπορεί να δώσει χαρά, να φέρει αναγνώριση, να ενώσει μια ομάδα. Μπορεί να γίνει κίνητρο για προσπάθεια, να δείξει σε ένα παιδί ότι η δουλειά του φαίνεται. Αλλά, όπως όλα τα πράγματα, θέλει μέτρο.
Το πρόβλημα ξεκινάει όταν το κινητό γίνεται πιο σημαντικό από την προπόνηση. Όταν το παιδί παίζει για το φακό, όχι για την ομάδα. Όταν η αποδοχή μετριέται σε likes και όχι σε αγκαλιές στα αποδυτήρια. Εκεί, ο αθλητισμός χάνει την ψυχή του. Και το παιδί, αντί να δυναμώνει, αρχίζει να αγχώνεται, να συγκρίνεται, να απογοητεύεται.
Στην Αυστραλία το είδαν αυτό και είπαν «ως εδώ». Εμείς;
Οι γονείς στη μέση: ανάμεσα στην πρόοδο και την προστασία
Ξέρω πώς είναι να είσαι γονιός σήμερα. Θέλεις το παιδί σου να μην μείνει πίσω, να ξέρει από τεχνολογία, να μην νιώθει «εκτός». Αλλά θέλεις και να το προστατέψεις. Να μην χαθεί σε έναν κόσμο που δεν συγχωρεί λάθη, που κρίνει σκληρά, που δεν ξεχνάει τίποτα.
Η απαγόρευση στην Αυστραλία βάζει τους γονείς μπροστά σε ένα μεγάλο δίλημμα: Να αφήσω το παιδί μου να ζήσει όπως όλοι οι άλλοι ή να το κρατήσω μακριά από κάτι που μπορεί να το πληγώσει; Δεν υπάρχει εύκολη απάντηση. Αλλά υπάρχει μια αλήθεια: Το παιδί χρειάζεται καθοδήγηση, όχι απαγορεύσεις. Χρειάζεται να μάθει να χρησιμοποιεί τα social media, όχι να τα φοβάται. Να ξέρει πότε να τα κλείνει και να βγαίνει στο γήπεδο.
Οι ακαδημίες και οι προπονητές: ευκαιρία ή απειλή;
Για εμάς, τους ανθρώπους των ακαδημιών, η απαγόρευση αυτή είναι καμπανάκι. Μας λέει να ξανασκεφτούμε τον ρόλο μας. Να δούμε αν δίνουμε στα παιδιά χώρο να εκφραστούν, να χαρούν, να κάνουν λάθη χωρίς να τα βλέπει όλος ο κόσμος. Να τους μάθουμε ότι η αξία τους δεν εξαρτάται από το αν έγιναν viral, αλλά από το αν έδωσαν το 100% στο γήπεδο.
Η πραγματική πρόοδος μετριέται στη σιωπή, όχι στα φώτα της δημοσιότητας.
Τα social media μπορούν να βοηθήσουν μια ακαδημία να προβληθεί, να βρει χορηγούς, να φέρει νέα παιδιά. Αλλά δεν πρέπει να γίνουν αυτοσκοπός. Η ουσία είναι στο χορτάρι, όχι στην οθόνη. Η δουλειά μας είναι να φτιάχνουμε ανθρώπους, όχι influencers.
Τι μπορούμε να μάθουμε από την Αυστραλία;
Δεν λέω να κάνουμε ό,τι κάνουν οι άλλοι. Η Ελλάδα έχει τη δική της ψυχή, τη δική της τρέλα για τον αθλητισμό. Αλλά αξίζει να σταθούμε και να σκεφτούμε: Μήπως ήρθε η ώρα να βάλουμε όρια; Να μιλήσουμε στα παιδιά μας για το τι σημαίνει πραγματική χαρά, πραγματική φιλία, πραγματική προσπάθεια; Να τους δείξουμε ότι το γήπεδο είναι το μέρος που μετράει, όχι το προφίλ τους;
Ίσως η απαγόρευση στην Αυστραλία να είναι ακραία. Ίσως να μην ταιριάζει στα δικά μας δεδομένα. Αλλά το ερώτημα μένει: Θέλουμε τα παιδιά μας να ζουν για τα μάτια των άλλων ή για τη δική τους καρδιά;
Η δική μου αλήθεια: το γήπεδο δεν έχει φίλτρα
Στο τέλος της μέρας, όταν σβήνουν τα φώτα και μένουμε μόνοι μας, τι μένει; Μένει η προσπάθεια, ο ιδρώτας, το γέλιο στα αποδυτήρια, η αγκαλιά μετά τη νίκη ή την ήττα. Αυτά δεν τα πιάνει καμία κάμερα, δεν τα μετράει κανένα like.
Δεν είμαι κατά της τεχνολογίας. Είμαι υπέρ της ισορροπίας. Θέλω τα παιδιά να χαίρονται το παιχνίδι, να ζουν τη στιγμή, να μαθαίνουν να χάνουν και να κερδίζουν. Να ξέρουν ότι η αξία τους δεν εξαρτάται από το αν τους ακολουθούν χιλιάδες, αλλά από το αν σέβονται τον εαυτό τους και τους άλλους.
Η απαγόρευση στην Αυστραλία είναι μια αφορμή να ξαναδούμε τι θέλουμε για τα παιδιά μας. Να θυμηθούμε ότι ο αθλητισμός είναι σχολείο ζωής, όχι διαγωνισμός εντυπώσεων.
Η επιλογή είναι δική μας
Δεν ξέρω αν θα φτάσει ποτέ και στην Ελλάδα μια τέτοια απαγόρευση. Ξέρω όμως ότι κάθε μέρα, σε κάθε γήπεδο, έχουμε την ευκαιρία να δείξουμε στα παιδιά μας τον σωστό δρόμο. Να τους μάθουμε να παίζουν για τη χαρά του παιχνιδιού, όχι για τα μάτια του κόσμου.
Ας κρατήσουμε το γήπεδο καθαρό από τοξικότητα, από άγχος, από ψεύτικες εικόνες. Ας δώσουμε στα παιδιά μας χώρο να μεγαλώσουν με αλήθεια, με πάθος, με σεβασμό. Γιατί, στο τέλος, το γήπεδο θυμάται ποιος έτρεξε και ποιος όχι. Και αυτή είναι η μόνη αναγνώριση που αξίζει.
Συνεχίζουμε. Για τα παιδιά. Για τον αθλητισμό. Για την ψυχή του γηπέδου.
